على اكبر دهخدا

1308

امثال و حكم ( فارسى )

گر نخواهى دل از ندامت پر ببدى از قرين نيك مبر ( . . . گرچه صد بار بازگردد يار * سوى او بازگرد چون طومار . ) سنائى . رجوع به : دوست را كس بيك . . . ، شود . گر نخواهى رنج گر از گر گنان پرهيز كن . . . جهل‌گر است اى پسر پرهيز كن زين زشت‌گر . ) ناصر خسرو . گر نخواهى كه بر تو خندد خر نزد گوهرشناس بر گوهر . سنائى . رجوع به : خر چه داند . . . ، شود . گر نشود عدل نگهبان ملك ملك عمارت شده ويران شود . اديب صابر . گر نشوى گرگ ز چوپان چه غم ور نكنى ظلم ز سلطان چه غم . خواجو . گر نكشد سرخ گل نقاب ز چهره بلبل مسكين چگونه بركشد آوا . قاآنى . گر نگهدار من آنست كه من ميدانم شيشه را در بغل سنگ نگه ميدارد . خيرانى . نظير : فَاللَّهُ خَيْرٌ حافِظاً وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ . قرآن كريم . سورهء 12 . آيهء 64 . گر نويسم شرح آن بىحد شود مثنوى هفتاد من كاغذ شود . مولوى . گرو در دست گاز راست . تمثل : حق فراموش مكن بدولت نو * زانكه در دست گازر است گرو . سنائى . گازر نكند به مزد تعجيل * زيرا كه گرو بدست دارد . رجوع به : رسن را گذر بر . . . ، شود . گر وزير از خداى ترسيدى همچنان كز ملك ملك بودى . ( گر نبودى اميد راحت و رنج * پاى درويش بر فلك بودى . . . ) سعدى . گرو كه داند بردن ببازى از لجلاج . رضا قليخان هدايت . گروهى آن گروهى اين پسندند . متاع كفر و دين بىمشترى نيست . . . ) گره بباد زدن . عزم كارى ممتنع كردن . قصد امرى عبث و بيهوده داشتن . تمثل : گره بباد مزن گرچه بر مرا درود * كه اين سخن به مثل باد با سليمان گفت . حافظ . متاع جهان هست باد روان * گره بر زدن باد را چون توان . امير خسرو . رجوع به : آب با غربال . . . ، شود . گره بر آب زدن . سخت فسونكار بودن . جادوئى محتال بودن . دم سخت گرم دارد كه بجادوئى و افسون * بزند گره بر آب او و به‌بندد او هوا را . مولوى .